Fotoğraf: Yücel Tunca
Her şey, Antalya’da dört erkeğin bir kadına cinsel şiddet uygulaması ile başladı. 1986 yılında Antalya’da yaşanan olayda dört fail erkek kadının seks işçisi olduğunu iddia ediyor ve cezalarında indirim talep ediyordu.
1966 yılında doğan fotoğrafçı Yücel Tunca, İstanbul Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu, Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Bölümü’nde okudu.
Sokak dergisi, Güneş ve Söz gazetelerinde foto muhabiri olarak Türkiye’nin yakın tarihine tanıklık yaptı. Tanıklığını okuyucuya aktardı. Tunca şimdi de arşivinde yer alan fotoğraflar ile geçmişin unutulmamasını sağlıyor.
‘Arşiv Kazısı’ başlığıyla ülkenin toplumsal hafızasına tanıklık eden fotoğraflarını sosyal medya hesaplarında ve blogunda paylaşmaya başlayan Tunca’nın, Kadınların Türk Ceza Kanunu’nun 438’nci maddesine karşı yürüttüğü kampanyaya ait fotoğraflarını bianet okurlarıyla paylaşıyoruz.
Yapılan yargılamada dört erkek failinin talebi doğrultusunda mahkeme davada kadının seks işçisi olması nedeniyle yasalardaki 438. maddeye dayanarak cezada indirime gidilmesine karar vermişti.
- maddenin iptali talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuru ise 1989’da reddedilmiş, bunun üzerine kadınlar büyük bir protesto kampanyası başlatmışlardı.
Bütün kadınları 438. maddeye karşı birleşmeye çağıran feministler, 23 Ocak’ta İstanbul’da, Karaköy’deki Zürafa Sokak’ta bulunan genelevlerin önünde basın açıklaması yapıp bildiriler dağıtmış ve daha sonra 18 Şubat 1990’da Üsküdar’dan Bağlarbaşı’na uzanan bir yürüyüş düzenlemişti.
Feministlerin etkin kampanyaları toplumsal muhalefeti de harekete geçirmiş, büyüyen tepkiler sonucunda 438. madde 1990’ın sonlarında kaldırılmıştı.
Türkiye’de 1980’lerden sonra gelişen feminist hareket, çeşitli konularda söz söyleyip mücadele ederken yasaların değişmesi konusunda da çaba harcadı. Uluslararası Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi’nin Türkiye’de uygulanması için 1980’li yıllarda feministlerin de desteğiyle toplanan 100 bin imza, bir dilekçeyle Meclis’e sunulmuştu.
Son yıllarda yürütülen Medeni Kanun’un değişmesi mücadelesi aslında on yılların mücadelesiydi. Önceki yıllarda Medeni Kanun’un kadının çalışmasını koca iznine bağlayan 159. maddesinin iptali mücadelesi de başarıyla sonuçlanmıştı.
Ancak fahişeye tecavüzde, tecavüzcünün cezasında üçte iki oranında indirim sağlayan Türk Ceza Yasası’nın 438. maddesine karşı mücadele bir yasa değişikliğinden daha öte bir mücadeleydi.
